بوتاکس معده یا همان تزریق داخل معده بوتولینوم توکسین A (BT-A)، روشی است که به کمک اندوسکوپی و بدون جراحی انجام میشود. در این تکنیک، سم بوتولینوم به دیواره معده تزریق میشود و باعث کاهش حرکات معده و افزایش زمان تخلیه آن میگردد. در نتیجه فرد مدت بیشتری احساس سیری دارد و میزان کالری دریافتیاش کاهش مییابد.
از آنجا که یکی از دلایل اصلی چاقی، پرخوری ناشی از استرس و سطح بالای هورمون کورتیزل است، بوتاکس معده میتواند با کاهش وزن و کاهش پرخوری عصبی، نقش غیرمستقیمی در کنترل کورتیزل ایفا کند.
کورتیزل و ارتباط آن با چاقی
کورتیزل هورمونی است که توسط غدد فوقکلیوی ترشح میشود و به “هورمون استرس” معروف است. در شرایط استرس طولانیمدت، سطح این هورمون بالا میماند و پیامدهای زیر را به همراه دارد:
🔻 تجمع چربی شکمی
🔻 افزایش اشتها و تمایل به پرخوری
🔻 اختلال در خواب و بیخوابی
🔻 افزایش قند خون و مقاومت به انسولین
مطالعات نشان دادهاند که افراد چاق اغلب سطح کورتیزل بالاتری دارند. بنابراین، هر مداخلهای که بتواند وزن را کاهش دهد و کیفیت خواب و آرامش روانی را افزایش دهد، به کاهش سطح کورتیزل کمک خواهد کرد. بوتاکس معده دقیقا در این نقطه اهمیت پیدا میکند.
مکانیسم عملکرد بوتاکس معده
روش انجام
طبق مقاله اصلی (Archives of Medical Science, 2023)، بیماران پس از ۸ ساعت ناشتایی تحت اندوسکوپی قرار گرفته و ۵۰۰ واحد بوتاکس در ۱۲ نقطه از دیواره معده (آنتروم یا ترکیب آنتروم و فوندوس) تزریق شد.
تاثیرات فیزیولوژیک
📌 کاهش حرکات معده
📌 تخلیه آهستهتر غذا
📌 افزایش مدت سیری
📌 کاهش مصرف کالری روزانه
📌 کنترل غیرمستقیم کورتیزل از طریق کاهش استرس ناشی از چاقی و پرخوری
نتایج پژوهشهای علمی درباره بوتاکس معده
📌 مطالعه انجامشده در سالهای 2021 تا 2023 روی ۶۷ بیمار نتایج قابل توجهی داشت:
🔻 میانگین سنی بیماران: ۳۵ سال
🔻 میانگین شاخص توده بدنی (BMI): ۳۳.۵
🔻 ۸۲٪ بیماران زن بودند
🔻 تزریق در دو ناحیه آنتروم و فوندوس نسبت به تزریق تنها در آنتروم، کاهش وزن بیشتری (۱۰.۷ کیلوگرم در ۶ ماه) ایجاد کرد.
🔻 ۱۶.۴٪ بیماران دچار عوارض خفیف مانند تهوع، درد شکمی، یبوست یا نفخ شدند اما عارضه جدی گزارش نشد.
🔻 بیش از ۸۰٪ بیماران که رژیم غذایی تجویز شده (۱۵۰۰ کالری روزانه) را رعایت کردند، نتایج بهتری در کاهش وزن داشتند.
🔻 سطح رضایت بیماران ارتباط مستقیم با کاهش وزن داشت؛ به عبارتی هرچه وزن بیشتر کاهش یافت، رضایت روانی نیز بیشتر شد.
این یافتهها با مطالعات مشابه در اروپا و آسیا همخوانی دارد. بهعنوان مثال، Foschi و همکاران (۲۰۰۸) و نیز Bang و همکاران (۲۰۱۹) نیز نشان دادند که تزریق بوتاکس به ویژه در فوندوس، منجر به سیری بیشتر و کاهش وزن مؤثرتر میشود.
جدول: اثرات بوتاکس معده و نقش آن در کنترل کورتیزل
| ویژگی | اثر بوتاکس معده | تاثیر بر کورتیزل |
|---|---|---|
|
کاهش اشتها |
✔️ افزایش سیری و کاهش پرخوری |
کاهش پرخوری عصبی ناشی از استرس |
|
کاهش وزن |
✔️ میانگین 8 تا 12 کیلوگرم طی 6 ماه |
کاهش چربی شکمی و بهبود متابولیسم |
|
کیفیت خواب بهتر |
✔️ کاهش رفلاکس و پرخوری شبانه |
تنظیم ترشح شبانه کورتیزل |
|
اعتمادبهنفس بالاتر |
✔️ رضایت بیماران از تغییرات وزنی |
کاهش سطح استرس مزمن |
|
عوارض جانبی خفیف |
✔️ تهوع یا درد موقت در درصد کمی از بیماران |
تاثیر مستقیم ندارد |
بوتاکس معده و کنترل کورتیزل؛ یک رابطه غیرمستقیم
هرچند بوتاکس معده مستقیماً سطح کورتیزل را کاهش نمیدهد، اما طبق شواهد علمی نتایج زیر میتواند به کاهش کورتیزل کمک کند:
🔻 کاهش وزن پایدار: کاهش بافت چربی شکمی تعادل هورمونی را بهبود میدهد.
🔻 بهبود خواب: کاهش رفلاکس معده و پرخوری شبانه باعث کاهش ترشح شبانه کورتیزل میشود.
🔻 اعتماد به نفس و کاهش استرس روانی: کاهش وزن و تغییرات مثبت ظاهری سطح استرس را کاهش میدهد.
🔻 کاهش پرخوری عصبی: بوتاکس معده با ایجاد سیری طولانیتر مانع از خوردن احساسی ناشی از اضطراب میشود.
چه کسانی بهترین کاندیدای بوتاکس معده هستند؟
✅ افراد ۱۸ تا ۶۵ سال با BMI بالاتر از ۲۵
✅ کسانی که با رژیم و ورزش به نتیجه مطلوب نرسیدهاند
✅ افراد به دنبال روش غیرجراحی و کمخطر
اما این روش برای:
❌ زنان باردار یا شیرده
❌ بیماران با بیماریهای عصبی-عضلانی
❌ افراد با حساسیت به بوتولینوم
❌ بیماران مبتلا به زخم معده فعال
مناسب نیست.
مراقبتهای بعد از بوتاکس معده
طبق توصیه پژوهش اصلی و دستورالعملهای بالینی:
⚠️ رژیم غذایی مدیترانهای با محدودیت ۱۵۰۰ کالری در روز بهترین نتیجه را دارد.
⚠️ فعالیت بدنی منظم مانند پیادهروی یا ورزش هوازی سبک توصیه میشود.
⚠️ مدیریت استرس از طریق یوگا، مدیتیشن یا تنفس عمیق به کنترل کورتیزل کمک میکند.
⚠️ ویزیتهای دورهای جهت بررسی وضعیت معده و وزن اهمیت دارد.
جمعبندی
بوتاکس معده یک روش کمتهاجم و نوین است که میتواند به شکل مؤثر باعث کاهش وزن و بهبود کیفیت زندگی شود. نتایج مطالعهی اخیر نشان دادند که تزریق در آنتروم و فوندوس معده طی ۶ ماه به طور متوسط باعث کاهش ۱۰ کیلوگرم وزن شد و بیش از ۸۰٪ بیماران احساس سیری قابلتوجهی گزارش کردند.
هرچند تاثیر بوتاکس معده بر کورتیزل مستقیم نیست، اما کاهش وزن، بهبود خواب و کاهش استرس روانی به تنظیم سطح این هورمون کمک شایانی میکند. بنابراین این روش میتواند بخشی از یک برنامه جامع مدیریت چاقی و استرس باشد.
- منبع: لینک مقاله
کلینیک فوق تخصصی سبز تهران؛ پیشگام در خدمات لاغری و بوتاکس معده
کلینیک فوق تخصصی درمانی و زیبایی سبز تهران با مدیریت دکتر محمدرضا روحانی، فوق تخصص گوارش، کبد، آندوسکوپی و کولونوسکوپی، یکی از مراکز پیشرو در ارائه خدمات نوین لاغری و بهویژه تزریق بوتاکس معده است. این کلینیک با بهرهگیری از تجهیزات مدرن، حضور دستیاران متخصص و مجرب، و ارائه مشاوره رایگان پیش از انجام تزریق، بالاترین استانداردهای درمانی را به بیماران خود ارائه میدهد.
از سوی دیگر، پس از انجام بوتاکس معده، بیماران تحت پشتیبانی رایگان متخصص تغذیه قرار میگیرند تا بهترین نتیجه در کاهش وزن و کنترل استرس حاصل شود. کلینیک سبز تهران همواره تلاش کرده است تا با ترکیب دانش پزشکی روز، تجهیزات پیشرفته و تیمی حرفهای، تجربهای ایمن، موثر و رضایتبخش را برای مراجعین خود فراهم کند.
در برندینگ پزشکی نوتریکا